Koncert Sarajevske filharmonije

Ciklus pjesama “Pjesme mrtvoj djeci” po svojoj snazi je dramatično i jedno od najpotresnijih djela ikada pisanih u muzičkoj literaturi. Ciklus je pisan na stihove pjesnika Fridriha Rikerta (1788 – 1866), iz njegove istoimene zbirke, gdje pjesnik oplakuje smrt svoje dvoje dece. Gustav Mahler je, na sebi svojstvenom pjesničkom obdarenošču, iz nje odabrao pet najboljih i istakao ih redoslijedom te efektnom, rafinisanom muzikom ispunjenom bolom i dostojanstvenim mirenjem sa sudbinom. Ciklus je komponovan tokom 1901. i 1902. godine, a premijerno izveden u Beču 29. januara 1905. godine.

Prva pjesma naziva Sada će sunce tako sjajno izaći donosi sažetu filozofiju prirode. Počinje je oboa, potcrtana sudbinskim timbrom zvončića. U noći je jedno dijete umrlo, a ujutru sunce ipak svima sja, kao da u noći ne bješe zla. Druga pjesma Sada vidim zašto tako tamni plamenovi počinje s dva udara u orkestru koja simbolizuju grumenje zemlje koje pada, prekrivajući mali kovčeg, a otac u svom bolu priziva prošlost i pjeva se o nekadašnjem sjaju dječjih očiju. Treća pjesma jedna je sjetna uspavanka, Kad tvoja majčica kroz vrata kroči i pjeva o uspomenama koje su ostale u dječjoj sobi. Zvuci violončela dočaravaju suze usamljenih roditelja. Četvrta pjesma priziva povratak djece i naziva je Često mislim da su samo izašli. To je Marš Anđela koga uz glas predvode violine i koji se sve više tonalno podiže i nestaje u daljini. Peta i finalna pjesma Po ovom vremenu, po ovoj oluji kroz razbuktali orkestarski zvuk dočarava oluju i pljusak dok se u glasu još jednom rasplamsava vatra bola. Jednim majstorskim kompozicionim obrtom oluja se pretvara u ravnodušnost, najpre u glasu, a zatim i u orkestru potcrtanom smirenim timbrom čeleste. Do svijesti dolazi mir savladanog bola.