12. Mart 2009. 20:00

KONCERT

Petar Iljič Čajkovski kompozitor poznog romatizma, rođen je 7. maja 1840. godine. Pojavio se u ruskoj muzici istovremeno sa kompozitorima 'Ruske petorke', ali nije bio njihov član. Kroz svoju muziku uspješno je kombinovao internacionalne elemente sa elementima ruske narodne muzike.
Predavao je harmoniju na konzervatoriju u Moskvi i pisao muzičke kritike. Materijalnu nezavisnost i boravak u inostranstvu omogućila mu je njegova mecena Nadežda von Mek, a njihovo dopisivanje važan je izvor podataka o stvaralačkom radu i estetskim pogledima Čajkovskog.

Mnogo mu je vremena trebalo da prebrodi strah od javnog nastupa, jednom kada mu je to pošlo za rukom u potpunosti se posvećuje dirigovanju svojih djela u Rusiji, Evropi i SAD-u. 1891, diriguje Njujorškom filharmonijom na svečanom otvaranju Karnegi Hola.

Iza sebe je ostavio veliki broj djela za hor, kamernu muziku i solističke kompozicije za klavir i violinu. Brojne opere, balete i šest simfonija.
Samo devet dana nakon premijere njegove VI simfonije, Patetične simfonije, 1893, u Sankt Petersburgu, Čajkovski umire. Neki muzikolozi smatraju da je VI simfoniju svjesno napisao kao svoj rekvijem.

U večerašnjem programu ćemo poslušati Talijanski capprico, Rococo Varijacije i IV simfoniju. Djela su doživjela svoju premijeru u Moskvi pod dirigentskom palicom Nikolai Rubinsteina. Prije nego program otpočne sa vama ćemo podjeliti osnovne informacije o ovom djelima:

Januara 1880 Čajkovski pise:
“Želim da komponujem Italijansku svitu na folklorne teme.” Nešto kasnije tog mjeseca u jednom od mnogobrojih pisama svojoj meceni Nadezdi von Meck piše: “Napravio sam skicu za Italijanske fantazije, volio bih napraviti nešto poput Glinkove Španske fantazije.” Inspiracija za fanfare kojima počinje cappricio bili su zvukovi vojnih truba koje su dolazile iz konjičke kasarne prislonjene uz hotel “Constanzi” u kojem je boravio. Isto je bilo i sa ostalim temama koje je crpio za vrijeme svog boravka u Rimu, neke je pronalazio u partiturama a neke bi čuo na ulici.
Već krajem januara ushićeno piše svojoj obitelji: “Napisao malu, slatku Italijansku fantaziju koja zvuči tako očaravajuće. Čini se da bi ova fantazija mogla imati uspješnu budućnost.” Naredni par mjeseci proveo je raspisujući aranžmane, kako bi svoju prvu izvedbu dozivjela 8. decembra 1880 u Moskvi pod dirigentskom palicom Nikolai Rubinstein

Rococo varijacije Op. 33 napisane su 1877. U to vrijeme Čajkovski je pisao više kompozicija uključujući tu i njegov poznati Valcer – scerzo i IV simfoniju. Iz njegove korespondencije vidi se da su ga smetali mnogobrojni posjetioci koji su navraćali u njegov dom u vrijeme praznika. Pisao je “čini se da se čitav Petrograd urotio protiv mene kako bi me spriječili da ista uradim”

Varijacije je posvetio poznatom čelisti Wilhelm Fitzenhagen koji je ove varijacije za cello i orkestar po prvi put izveo u decembru 1877. Čajkovski nije prisustvovao ovom izvođenju ali zna se da je izvedba bila dobro primljena među publikom.
Fitzenhagen je uzeo slobodu da preuredi kompoziciju tako da je verzija koja je štampana u Europi imala malo toga zajedničkog sa originalnim djelom koji je napisao Čajkovski. Kompozicija se ponovo u originalu izvodi od aprila 1941.

Za svoju IV simfoniju Čajkovski je tvrdio da je jedno od njegovih najboljih dijela, rekavši: “Ona je dijete s kojim sam se toliko namučio, ali za kojeg zasigurno znam da me neće nikada razočarati.”
Simfoniju je posvetio svojoj meceni Nadezdi von Meck s kojom je za života razmjenio 12 000 pisama, vidio se tek dva puta, slučajno, i pri tim susretima razmjenio niti riječi.

U svojim pismima adresiranim Nadezdi piše:
Četvrti stav nosi poruku: ako ne možeš naći sreću u sebi samome onda je potraži među drugima. Otiđi među one koji su sretni zbog jednostavnosti svojih osjećaja. Pokušavaj zaboraviti na sebe, niko neće primjetiti da si sam i tužan, zbog toga uživaj u sreći drugih. Preispitaj se, nije sve na Svijetu tuzno. Sreća je jednostavna ali snazna, ona nosi. Život je jos uvijek moguć. 
 

Astrit SELITA, violončelo

Sa 6 godina počeo je učiti violončelo. Diplomirao je 1985. godine sa najvišom akademskom počasti - Cum Laude. Profesor je violončela na Akademiji za umjetnost u Tirani, Albanija. Specijalizirao se kao solista na violončelu kao i za kamernu muziku u Švedskoj kod slavnih profesora Gerhardom Hamannom i Wilfredom Rademacherom.
Svoj prvi solo koncert imao je sa 10 godina, učestvovao je na brojnim takmičenjima i većinom osvajao prve nagrade. Nakon što je završio akademske studije započinje sa aktivnom solo karijerom. Nastupa na svim velikim scenama Evrope izvodeći cjelokupan repertoar za violinčelo komponovan u periodu od XVIII –XX stoljeća i to sa slavnim orkestrima poput Helsinki orchestra, kamernog orkestara Avanti- „Virtuosi di Finlandia", Simfonijskim orkestrom albanske radio televizije, Sarajevskom filharmonijom, Makedonskom filharmonijom i brojnim drugim.
Astrit Selita je svirao sa velikim imenima kao što su slavni čelist Anssi Kartunen i njemački pijanist Till Engel. Svirao je sa maestrom Kartunenom na VIII svjetskom festivalu za violončelo u Francuskoj kao i na mnogim poznatim evropskim muzičkim festivalima.
Nastupao je na muzičkim scenama Italije, Francuske, Engleske, Španije, Švedske, Turske itd.
Svi koncerti Astita Selite rangirani su na najvišem nivou kako kod domaće tako i kod strane muzičke kritike, a posebno kod svjetski poznatog žurnala Le Monde.


Timothy REDMOND, dirigent

Britanski dirigent Timthy Redmond učio je muziku na Manchester University i studirao obou na Royal Northern College of Music. Kasnije je dobio RNCM Junior stipendiju za dirigovanje, što mu je omogućilo rad sa Pierre Boulezom, Yan Pascal Tortelierom , Ilya Musinom i Georgom Hurstom. Debitovao je u Mariinsky teatru u Sentpetersburgu sa Thomas Adès-ovom operom "Powder Her Face", kojom takođe diriguje u novoj produkciji za Royal Opera House, Covent Garden 2008. godine.
Dirigovao je sa mnogim britanskim vodećim orkestrima uključujući London Symphony, Royal Liverpool Philharmonic, BBC Philharmonic Orchestras i Orchestra of Opera North. Poseban interes za savremenu muziku vodi ga do nastupa u Češkoj Republici, Francuskoj, Islandu, Italiji, Južnoj Africi i Sjedinjenim Američkim državama, te na Danskom, Islandskom i BBC 3 radiju.
Zadnja sezona uključuje debi sa Northern Sinfonia u muzičkom centru Sage Gateshead, na Wexford festivalu dirigujući Kurt Weillovom operom Der Silbersee, Haydnovim Die Schöpfung, a u Bregencu nastupa sa Richard Ayresovom The Cricket Recovers.
Sezona 2007/08 uključuje redovne koncerte sa Cambridge Philharmonic, debi sa Ulster Orchestra u Belfastu, snimanja za EMI (Natasha Marsh, Mara Carlyle i Royal Philharmonic Orchestra).
U operskim kućama dirigovao je produkcijama za Opera North (Don Giovanni), Covent Garden Festival (Handel in Heaven), Buxton (The Medium) i mnoge druge.
Nekoliko sezona bio je dirigent u Garsington-u gdje je radio na brojnim produkcijama.
Od 2006. godine Timothy Redmond je šef dirigent Cambridge Philharmonic.



Video

Sarajevska filharmonija 2016

Sarajevska filharmonija 2016

Fotogalerija

Isak Haračić

Isak Haračić

Audio

Prijava na newsletter

Unesite vašu e-mail adresu i pretplatite se na newsletter Sarajevske filharmonije.